Uninterruptible Power Supply

      Tym razem temat bieżącego artykułu jest pochodną pytania znajomego Guru na temat UPS do kotła gazowego i laptopa, który przy pracy zdalnej jest podstawowym narzędziem w Rodzinie. Moje skromne opinie na temat zakupu UPSa firmy Fideltronik KR6000LPLUS zostały przebite ofertą Volt Polska, której cena wyniosła ¼ ceny Fideltronika, co zostało zauważone z nutą pobłażliwości w stosunku do moich kompetencji elektronicznych. W zaistniałej sytuacji zmuszony zostałem rzucić okiem fachowca na dostępne konstrukcje w dziedzinie urządzeń podtrzymujących zasilanie w skrócie znanych jako UPS - Uninterruptible Power Supply.  Zaczynając od historii zasilania elektrycznego, można stwierdzić, że transmisja elektryczna na duże odległości faworyzuje zasilanie prądem przemiennym, ponieważ napięcie można łatwo zwiększyć za pomocą transformatorów. Zwiększając napięcie, potrzeba mniej prądu, aby dostarczyć określoną ilość mocy do obciążenia, zmniejszając straty rezystancyjne  w  przewodach. Przyjęcie zasilania prądem przemiennym stworzyło trend, w którym większość urządzeń przystosowuje zasilanie prądem przemiennym z gniazdka do zasilania urządzenia użytkowego prądem stałym. Jednak zasilanie prądem zmiennym nie zawsze jest dostępne, a potrzeba mobilności i prostoty dała akumulatorom przewagę w zakresie zasilania przenośnego. Dlatego do przenośnego zasilania prądem przemiennym potrzebne są falowniki. Falowniki pobierają napięcie prądu stałego z akumulatora lub panelu słonecznego jako wejście i przekształcają je w napięcie wyjściowe prądu przemiennego.
Na rynku dostępne są trzy typy falowników DC/AC, które są klasyfikowane według typu wyjścia: fala prostokątna, zmodyfikowana fala sinusoidalna i czysta fala sinusoidalna. Gotowe falowniki mają zazwyczaj falę prostokątną lub zmodyfikowaną falę sinusoidalną. Tego typu falowniki są tańsze w produkcji, a wyjście, chociaż dostarcza takie samo średnie napięcie do obciążenia, nie jest odpowiednie dla delikatnych urządzeń elektronicznych, które opierają się na precyzyjnym taktowaniu. Falowniki z czystą falą sinusoidalną oferują większą dokładność i mniej niewykorzystanej energii harmonicznych dostarczanej do obciążenia, ale są bardziej złożone w konstrukcji i droższe. Dodatkowo falowniki z czystą falą sinusoidalną będą zasilać urządzenia z większą dokładnością, mniejszymi stratami mocy i mniejszym wytwarzaniem ciepła.

Standardem falownika z odtworzeniem napięcia sinusoidalnego (tzw. True sine wave) jest układ z kluczowaniem napięcia stałego w obwodzie mostka typu H (H-bridge) , który wytwarza impulsowe napięcie, wygładzane następnie  w obwodzie dławików, do postaci czystej sinusoidy. Jeśli to napięcie musi zostać wzmocnione to przed stopniem AC stosuje się konwertera wzmacniającego DC-DC, lub po stopniu AC występuje transformatora wzmacniający.  Przekształcony sygnał  składa się z sygnału o modulowanej szerokości impulsu (PWM), który koduje falę sinusoidalną. Cykl pracy wyjścia zmienia się tak, że przesyłana moc jest dokładnie taka, jak fali sinusoidalnej. To wyjście może być używane bez zmian lub, alternatywnie, może być łatwo przefiltrowane do czystej fali sinusoidalnej. Topologie falownika H-Bridge (zarówno unipolarne, jak i bipolarne) składają się z przełączników energoelektronicznych, które są zasilane impulsami o stałej amplitudzie ze zmiennym cyklem pracy w każdym okresie. Impulsy SPWM (Sinusoidal Pulse Width Modulation ) są generowane przez porównanie dwóch fal – fali nośnej, która jest w tym przypadku trójkątna, oraz modulującej fali odniesienia o częstotliwości zadanej, w tym przypadku sinusoidalnej. Ten falownik z modulacją szerokości impulsu charakteryzuje się prostym obwodem i wytrzymałym schematem sterowania, w celu uzyskania sterowania napięciem wyjściowym falownika i zmniejszenia jego zawartości harmonicznych. Technika UPS znalazła nowe zastosowanie w erze odnawialnych źródeł energii, a  konkretnie w  zastosowaniach do przetwarzania energii elektrycznej DC generowanej przez zestawy paneli fotowoltaicznych.  Dlatego stan techniki w dziedzinie konwersji energii elektryczne  DC/AC  rozpoczyna opis patentu z tej dziedziny, który w prawdzie dotyczy falownika przetwarzającego napięcie DC z paneli fotowoltaicznych, ale zasadniczo odnosi się do sposoby przekształcania  energii DC/AC  znanego w urządzeniach UPS. W fotowoltaicznym systemie wytwarzania energii podłączonym do sieci falownik jest kluczowym urządzeniem, a sprawność konwersji i wydajność falownika bezpośrednio determinują zysk systemu wytwarzania energii. Aby obniżyć koszty falownika, w większości obecnych falowników stosuje się nieizolowaną architekturę  dwustopniowego układu konwersji  energii fotowoltaicznej  do postaci napięcia sieciowego AC. Jednak w jednofazowym systemie sieci energetycznej jeden koniec sieci energetycznej jest zwykle uziemiony na odległym końcu przez linię przesyłową. W tym przypadku panel fotowoltaiczny, falownik i sieć energetyczna tworzą przelotową pętlę prądową przez ziemię. Ta pętla powoduje poważny problem z prądem upływowym. Ten prąd upływowy nie tylko powoduje problemy związane z bezpieczeństwem osobistym, ale także zwiększa straty na falowniku i zmniejsza wydajność konwersji falownika

 PL229067 Układ przekształtnika DC/DC/AC, Spirvent Sp zo.o., Marcin Lis, Data patentu:29.06.2018. Przedmiotem wynalazku jest układ przekształtnika DC/DC/AC, przekształcającego energię z Odnawialnych Źródeł Energii (OZE), w szczególności z paneli fotowoltaicznych, które wykazują pojemności pasożytnicze, do jednofazowej sieci elektroenergetycznej.

Ups2

Przykładowe realizacje wynalazku przedstawiono na rysunku, na którym fig.1 przedstawia uproszczony model przekształtnika DC/DC/AC znany ze stanu techniki, fig.2 przedstawia schemat blokowy układu przekształtnika DC/DC/AC według wynalazku, fig.3 przedstawia przebieg szumu w układzie, fig.4 przedstawia przebieg prądu upływu w układzie ze stanu techniki dla pierwszego przypadku paneli fotowoltaicznych, fig.5 przedstawia przebieg prądu upływu w układzie ze stanu techniki dla drugiego przypadku paneli fotowoltaicznych, fig.6 przedstawia przebieg prądu upływu w układzie według wynalazku dla pierwszego przypadku paneli fotowoltaicznych,  natomiast fig. przedstawia przebieg prądu upływu w układzie według wynalazku dla drugiego przypadku paneli fotowoltaicznych.

Schemat blokowy układu przekształtnika DC/DC/AC według wynalazku przedstawiono na fig. 2, na którym kolejne odnośniki numeryczne oznaczają: 1 – Odnawialne Źródło Energii, np. panele fotowoltaiczne, o nieregulowanym napięciu DC, z zakresu 25–400 V,  2 – Filtr wejściowy EMC, 3 – Klasyczna przetwornica typu boost, regulująca na stałym poziomie napięcie z OZE 1 do DC-Link 4, 4 – DC-Link, duży kondensator/superkondensator/akumulator magazynujący ładunek, 5 – Mostek tranzystorowy na przykład w postaci H-bridge, 6 – Filtr dolnoprzepustowy realizowany za pomocą dużej cewki sprzężonej magnetycznie,  7 – Filtr wyjściowy EMC, 8 – Jednofazowe przyłącze sieciowe 230 Vac, 50 Hz,  9– uproszczony model pojemności paneli fotowoltaicznych, 10 – Procesor DSP z peryferiami, nadzorujący pracę przekształtnika (realizacja pomiarów, moduł MPPT, moduł PLL, sterowanie, komunikacja, archiwizacja danych).

Odnawialne Źródło Energii 1 generuje nieregulowane napięcie DC. Napięcie to jest przekształcane przez przetwornicę 3  i stabilizowane na linii DC-Link 4. Wykorzystując właściwości filtru dolnoprzepustowego 6 mostek tranzystorowy 5 generuje impulsy napięcia wymuszające przepływ prądu. Filtr 6 pozwala kształtować prąd za pomocą odpowiednich algorytmów sterowania. Wygenerowany w ten sposób prąd jest oddawany do jednofazowego przyłącza sieciowego 8. Całą pracę przekształtnika DC/DC/AC nadzoruje procesor DSP  10, który zbiera pomiary prądów/napięć, wykonuje obliczenia maksymalnego punktu pracy i w taki sposób steruje przetwornicą 3 i mostkiem 5, aby energia przekazywana do sieci 8 z OZE 1 była maksymalna oraz spełniała wszystkie wymagane normy narzucone przez energetykę. Filtr wejściowy EMC 2  i  filtry wyjściowy EMC 7 filtrują zakłócenia wysokoczęstotliwościowe przewodowe w celu spełnienia wymaganych norm EMC.

Na szczególną uwagę zasługuje pojemność paneli fotowoltaicznych 9. Panele fotowoltaiczne zajmują dużą powierzchnię. Ta powierzchnia powoduje wystąpienie pojemności względem ziemi, co w rozwiązaniach beztransformatorowych tworzy nową drogę dla wysokoczęstotliwościowego prądu, która jest niekorzystna i stwarza niebezpieczeństwo dla personelu pracującego w okolicy paneli i przekształtnika. Pojemność 9 tą szacuje się na 150–750 pF dla instalacji jednofazowych do mocy 3 kW  i zależy silnie od warunków atmosferycznych. Pojemność paneli fotowoltaicznych 9 można przedstawić poprzez szeregowe połączenie pojemności i rezystancji, np. Cleak=330 pF dla pierwszego przypadku paneli fotowoltaicznych, charakteryzujących się układem 10–12 szeregowo połączonych krzemowych paneli mono lub polikrystalicznych o mocy 200–250 W i napięciu 25–35 V każdy, Cleak = 660 pF, Rleak= 1Ω, dla drugiego przypadku paneli fotowoltaicznych, charakteryzujących się układem 20–24 szeregowo połączonych krzemowych paneli mono lub polikrystalicznych o mocy 200–250 W i napięciu 25–35 V każdy.

Istnienie pojemności upływu wynikającej  pojemności pomiędzy panelami fotowoltaicznymi a ziemią, rzędu 150–750 pF dla mocy 3 kW,  powoduje powstanie co najmniej dwóch dróg, pomiędzy którymi może płynąć tak zwany prąd upływu (ang. residual current; leakage current; ilckg). Przyczyną powstawania tego prądu są zakłócenia na szynie DC. W idealnym przypadku, gdy napięcie na DClink jest stałe, żaden prąd nie płynie (pojemność PV jest traktowana jako przerwa w obwodzie). Jednak gdy napięcie oscyluje na DClink, pojemność stanowi reaktancję, czyli umożliwia przepływ prądu przemiennego. W takim układzie pojawiają się zakłócenia wynikające z kilku czynników. Po pierwsze na DClink pojawiają się tętnienia spowodowane współpracą z siecią jednofazową, wynoszące ok. 100Hz. Za sprawą przełączeń tranzystorów w blokach DC/DC oraz DC/AC generowane są zakłócenia wysokoczęstotliwościowe. O ile składowe wysokoczęstotliwościowe (większe niż 50 kHz) będą eliminowane przez filtr EMC (ang. Electro Magnetic Compatibility), pozostaje problem składowych, które wynikają bezpośrednio z przełączeń oraz z tętnień sieci.

W opatentowanym układzie natomiast, że filtr dolnoprzepustowy 6, w postaci dławika  sprzężonego magnetycznie o dużej indukcyjności rozproszenia (np. 2,5 mH), pełni dwie funkcje. Pierwsza to opisane powyżej wprowadzenie indukcyjności jako filtru dolnoprzepustowego do kształtowania prądu oddawanego do przyłącza sieciowego 8. Powstaje ona ze zjawiska indukcyjności rozproszenia, które zazwyczaj jest traktowane jako zjawisko pasożytnicze. Druga funkcja polega na wykorzystaniu sprzężenia magnetycznego do eliminacji prądów chcących płynąć przez pojemność paneli fotowoltaicznych 9. Ponieważ prąd upływu płynie zawsze tylko przez jedno uzwojenie filtra dolnoprzepustowego 6, sprzężenie magnetyczne powoduje wprowadzenie znaczącej indukcyjności w jego tor, tworząc filtr dolnoprzepustowy o bardzo wczesnej częstotliwości odcięcia, skutecznie go eliminując. Rozwiązanie to sprawdza się niezależnie od sposobu sterowania mostkiem tranzystorowym 5 (unipolarnym czy bipolarnym)..

Na fig.3 przedstawiono charakterystykę szumową niepracującego układu, celem uwidocznienia wielkości zakłóceń w samym układzie, odnoszących się do tła. Charakterystyka szumowa pozwoli na porównanie przebiegu prądu upływu w układzie znanego ze stanu techniki z układem według wynalazku. Porównując przebiegi prądu upływu z fig.4 (układ znany ze stanu techniki)   i  fig.6 (układ według wynalazku), uzyskane dla pierwszego przypadku układu paneli fotowoltaicznych, charakteryzujących się pojemnością upływu Cleak=330 pF, połączoną szeregowo z rezystancją upływu Rleak=1 Ω, widoczna jest znacząca poprawa eliminacji prądu upływu przy wykorzystaniu przekształtnika DC/DC/AC według niniejszego wynalazku.

Układ przetwornika według wynalazku  znacząco redukuje  prąd upływu zwiększając efektywność prądową całego systemu fotowoltaicznego. Co więcej zastosowanie sprzężonej magnetycznie cewki indukcyjnej pozwoliło nie tylko na eliminację prądu upływu, ale też zapewniło zmniejszoną liczbę elementów składowych przekształtnika DC/DC/AC, co z kolei stanowi rozwiązanie o wyższej trwałości i niezawodności oraz sumarycznie niższym koszcie, w porównaniu do rozwiązań znanych ze stanu techniki. Ponadto, zastosowanie sprzężonej magnetycznie cewki indukcyjnej nie wprowadziło dodatkowych zakłóceń do układu, a zamknięcie układu w obudowie ograniczyło negatywny wpływ generowanego przez cewkę pola magnetycznego na zakłócenia emisyjne.

 US20220029555A1 POWER CONVERSION CIRCUIT INVERTER, AND CONTROL METHOD, WANG et al., Data aplikacji:27.01.2022. Aplikacja patentowa przedstawia obwód konwersji mocy AD/AC, który zawiera falownik z hybrydowym sposobem sterowania modulacją, zapewniający zmniejszenie prądu upływu wspólnego  instalacji fotowoltaicznej.

UPS1

FIG.1 przedstawia architekturę systemu zasilania bezprzerwowego (UPS); FIG.2, przedstawia uproszczony schemat blokowy systemu przetwarzania energii prądu stałego panelu fotowoltaicznego w prąd przemienny dostarczany do sieci AC; FIG.3 jest schematem blokowym  obwodu konwersji mocy według przykładu wykonania; FIG.4-10 schematy ideowo- strukturalne obwodu konwersji mocy według kolejnych przykładów  wykonania; FIG.11 przedstawia rzeczywiste  przebieg wyjściowy napięcia  unipolarnego invertera według wynalazku; FIG.12  przedstawia symulowane  przebiegi napięć hybrydowej modulacji (hybrid modulation scheme),  ilustrujące zasadę pracy unipolarnego lub bipolarnego invertera – Waveforms of Unipolar  and Bipolar Modulation Scheme; FIG.13 przedstawia  rzeczywiste przebiegi napięcia dla hybrydowej modulacji inwertera; FIG.14 przedstawia  wykresem porównania między bieżącą wydajnością konwersji przy  różnych  sposobach  hybrydowej modulacji; FIG.15 jest wykresem przebiegów napięcia  Uab falownika i przebiegu prądu dławika w obwodzie tłumienia sygnału wspólnego.

 W normalnym przypadku energia elektryczna z sieci jest wykorzystywana do bezpośredniego dostarczania energii do obciążenia, a prąd zmienny o częstotliwości sieciowej może przechodzić przez falownik prądu stałego (DC)/falownik prądu zmiennego (AC) w celu przekształcenia z prądu przemiennego do prądu stałego, a następnie przejść przez konwerter DC/DC w celu naładowania akumulatora. W przypadku awarii sieci elektrycznej akumulator zasila obciążenie po tym, jak falownik DC/DC i falownik DC/AC przekształcają prąd stały na prąd przemienny. Obwód konwersji mocy i hybrydowy sposób sterowania modulacją przedstawione w tym zgłoszeniu mogą być zastosowane w procesie pracy prostownika AC/DC lub falownika DC/AC. Z kolei jak  pokazano na FIG.2, prąd stały wyprowadzany przez panel fotowoltaiczny przechodzi przez falownik DC/AC, który  przekształca go  w prąd przemienny, aby zrealizować konwersie  energii przez panel fotowoltaiczny podłączony do sieci. Obwód konwersji mocy i hybrydowy sposób sterowania modulacją zapewnione w tym zgłoszeniu mogą być zastosowane w układzie  falownika DC/AC pełniącego funkcje UPS.  FIG.3 jest schematem ideowym obwodu konwersji mocy według przykładu wykonania, gdzie obwód konwersji mocy może zawierać obwód 701 po stronie prądu stałego, sieć przełączającą 702 , obwód sterowania 703, obwód 704 filtra i obwód 705 po stronie prądu przemiennego. Obwód sterujący 703 jest skonfigurowany do sterowania siecią przełączającą  702 w celu przekształcania na prąd przemienny zgodnie z ustalonym schematem modulacji, prądu stałego wprowadzanego przez obwód po stronie prądu stałego 701. Obwód 704 filtru jest skonfigurowany do: odfiltrowywania tętnień o wysokiej częstotliwości generowanych przez sieć przełączającą 702 w procesie modulacji i przesyłania przetworzonego prądu przemiennego do obwodu po stronie prądu przemiennego 705 .

FIG.4 jest schematem strukturalnym obwodu konwersji mocy według przykładu wykonania, gdzie sieć przełączająca może zawierać pierwsze ramię mostka konwertera i drugie ramię mostka konwertera, pierwsze ramię mostka konwertera zawiera pierwsze urządzenie przełączające T1 i drugie urządzenie przełączające T2, a drugie ramię mostka konwertera zawiera trzecie urządzenie przełączające T3 oraz czwarte urządzenie przełączające T4. Opcjonalnie jako urządzenie przełączające T1-T4, można wybrać tranzystor bipolarny z izolowaną bramką (IGBT), azotek galu (GaN), tranzystor polowy z tlenkiem metali (MOSFET) lub inne urządzenie półprzewodnikowe mocy.  Obwód filtru może zawierać pierwszą cewkę indukcyjną mocy Lal, dławik sygnału wspólnego Lcm, pierwszy kondensator Cdm filtru sygnału różnicowego i pierwszy kondensator Ccm1 filtru sygnału wspólnego. W możliwej realizacji, obwód filtra może ponadto zawierać drugi kondensator Ccm2 filtra wspólnego trybu. Pierwsza cewka indukcyjna mocy La1 zawiera pierwsze uzwojenie La11 i drugie uzwojenie La12 sprzężone magnetycznie. Można rozumieć, że stosunek ilości zwojów pierwszego uzwojenia La11  do drugiego uzwojenia La12 można regulować w oparciu o wymagania. W możliwym scenariuszu można zastosować tę samą ilość zwojów.  Dławik sygnału wspólnego Lcm zawiera trzecie uzwojenie Lcm11  i  czwarte uzwojenie Lcm12. Pierwszy koniec uzwojenia La11  jest połączony z punktem A sieci przełączającej, a drugi koniec pierwszego uzwojenia La 11 jest połączony z pierwszym końcem trzeciego uzwojenia Lcm11, a  pierwszy koniec uzwojenia La 12 są połączone z punktem B sieci przełączającej, przy czym  drugi koniec drugiego uzwojenia La12 jest połączony z pierwszym końcem czwartego uzwojenia Lcm12. Pierwszy koniec pierwszego kondensatora Cdm filtru różnicowego jest połączony z drugim końcem pierwszego uzwojenia La11 a drugi koniec pierwszego kondensatora Cdm filtru różnicowego jest połączony z drugim końcem drugiego uzwojenia La12. Pierwszy koniec pierwszego kondensatora Ccm 1 filtra wspólnego jest podłączony do drugiego końca trzeciego uzwojenia Lcm11, a drugi koniec pierwszego kondensatora Ccm 1 filtra wspólnego jest podłączony do obwodu po stronie prądu stałego przy użyciu niskiej impedancji okrążenie. W tym przykładzie wykonania obwód o niskiej impedancji może być rozumiany jako przewód przewodzący, który jest używany do bezpośredniego połączenia drugiego końca pierwszego kondensatora Ccm1 filtra wspólnego trybu i obwodu po stronie prądu stałego. W tym przykładzie  obwód o niskiej impedancji jest obwodem o zerowej impedancji. Pierwszy koniec drugiego kondensatora Ccm2 filtra wspólnego jest podłączony do drugiego końca czwartego uzwojenia Lcm12, a drugi koniec drugiego kondensatora Ccm2 filtra  wspólnego jest podłączony do obwodu po stronie prądu stałego za pomocą niskiego obwód impedancji. W tym przykładzie wykonania obwód o niskiej impedancji może być rozumiany jako przewód przewodzący, który jest używany do bezpośredniego połączenia drugiego końca drugiego kondensatora Ccm2 filtra wspólnego trybu i obwodu po stronie prądu stałego. W tym przykładzie  obwód o niskiej impedancji jest obwodem o zerowej impedancji.

W przykładzie wykonania częstotliwość przełączania sieci przełączającej może być kontrolowana za pomocą jednobiegunowego i bipolarnego schematu modulacji hybrydowej pokazanego na FIG.12, który jest  schematycznym diagramem przebiegu hybrydowego sposobu sterowania modulacją układu mostka typu  H-Bridge. Opis wyjaśniający istotę techniki  SPWM (Sinusoidal Pulse Width Modulation) zawarty jest w dokumencie  Unipolar and Bipolar PWM Inverter IJIRSTV1I7111 HIT,  według którego topologie falownika H-Bridge (zarówno jednobiegunowe, jak i bipolarne) składają się z przełączników energoelektronicznych i są zasilane impulsami o stałej amplitudzie ze zmiennym cyklem pracy w każdym okresie. Impulsy SPWM są generowane przez porównanie dwóch fal – fali nośnej, która jest w tym przypadku trójkątna, oraz modulującej fali odniesienia o częstotliwości zadanej, w tym przypadku sinusoidalnej. Ten falownik z modulacją szerokości impulsu charakteryzuje się prostym obwodem i wytrzymałym schematem sterowania, który realizuje technikę SPWM w celu uzyskania kontroli napięcia wyjściowego falownika i zmniejszenia jego zawartości harmonicznych.

Opis aplikacji  zawiera wykres przebiegu napięcia falownika i przebiegu prądu dławika sygnału wspólnego dla przedstawionych  przykładów  wykonania. Widać oczywiście, że nie ma prądu o tętnieniach wysokiej częstotliwości na uzwojeniu dławika sprzężonego dla  wspólnego obwodu przewidzianego w tym zgłoszeniu, dzięki czemu można zmniejszyć straty wysokiej częstotliwości na sprężonym dławiku wspólnym, a wydajność falownika jest znacznie poprawiona.

WNIOSKI

Metoda, w której konwersji  moc prądu stałego niskiego napięcia DC 12V do postaci zmiennego napięcia sieciowego AC 220V, składa się z dwóch etapów. Pierwszym etapem jest konwersja niskonapięciowego prądu stałego na wysokonapięciowe źródło prądu stałego, a drugim etapem jest konwersja wysokiego źródła prądu stałego na kształt fali prądu przemiennego przy użyciu modulacji szerokości impulsu PWM. Inną metodą osiągnięcia pożądanego rezultatu byłoby najpierw przekształcenie niskiego napięcia prądu stałego na prąd przemienny, a następnie użycie transformatora w celu zwiększenia napięcia do 220 V. W praktyce preferowana jest  pierwsza metoda, a konkretnie na przekształceniu źródła wysokiego napięcia prądu stałego na wyjściowy  prądu przemienny napięcia sieciowego 220V. Spośród różnych falowników DC/AC dostępnych obecnie na rynku istnieją zasadniczo dwie różne formy generowanego sygnału wyjściowego prądu przemiennego: zmodyfikowana fala sinusoidalna i czysta fala sinusoidalna. Zmodyfikowana fala sinusoidalna może być postrzegana jako bardziej fala prostokątna niż fala sinusoidalna; przekazuje wysokie napięcie prądu stałego przez określony czas, aby średnia moc i napięcie skuteczne były takie same, jak w przypadku fali sinusoidalnej. Tego typu falowników jest dużo tańsze niż falowniki czysto sinusoidalne i dlatego są atrakcyjną alternatywą. Z drugiej strony falowniki sinusoidalne wytwarzają falę sinusoidalną identyczną z mocą pochodzącą z gniazdka elektrycznego. Urządzenia te są w stanie obsługiwać bardziej wrażliwe urządzenia, których zmodyfikowana fala sinusoidalna może spowodować uszkodzenia, takich jak: drukarki laserowe, laptopy, elektronarzędzia, zegary cyfrowe i wyposażenie medyczne. Ta forma zasilania prądem przemiennym zmniejsza również słyszalny hałas w urządzeniach takich jak lampy fluorescencyjne i uruchamia obciążenia indukcyjne, takie jak silniki, szybciej i ciszej ze względu na niskie zniekształcenia harmoniczne. W elektronicznych konwerterach mocy i silnikach  modulacja PWM jest szeroko stosowany jako środek do zasilania urządzeń prądu przemiennego (AC) z dostępnym źródłem prądu stałego (DC) lub do zaawansowanej konwersji DC/AC. Zmienność cyklu pracy w sygnale PWM w celu zapewnienia napięcia stałego na obciążeniu , można utworzyć za pomocą prostych komponentów analogowych, sterowanych przez cyfrowy mikrokontroler, lub konkretne układy scalone PWM.

Sterowanie analogowe PWM wymaga generowania zarówno sygnałów odniesienia, jak i  fali nośnej, które są podawane do komparatora, gdzie  generuje się sygnały wyjściowe w oparciu o różnicę między sygnałami. Sygnał odniesienia jest sinusoidalny i ma częstotliwość żądanego sygnału wyjściowego, podczas gdy sygnał nośny jest często fala piłokształtna lub trójkątna o częstotliwości znacznie większej niż odniesienie. Kiedy sygnał nośny przekracza wartość odniesienia, sygnał wyjściowy komparatora jest w jednym stanie, a gdy napięcie odniesienia jest wyższe, wyjście jest w drugim stanie. Proces ten pokazano na rysunku z trójkątną falą nośną w kolorze czerwonym, sinusoidalną falą odniesienia w kolorze niebieskim oraz modulowanymi i niemodulowanymi impulsami sinusoidalnymi. 

PWM

 Głównym układem  falownika AC/DC jest układ mostka typu H (H-bridge),  który realizuje kluczowanie napięcia stałego  sygnałami z modulacja PWM w obwodzie przypominającym literę H. Sygnał wyjściowy z przekątnej mostka posiada kształt impulsowego napięcie, które jest  wygładzane następnie  w obwodzie dławików, do postaci czystej sinusoidy.

MostekH

Konwerter HBridge lub fullbridge to konfiguracja przełączająca składająca się z czterech przełączników w układzie przypominającym H. Kontrolując różne przełączniki w mostku, można umieścić napięcie dodatnie, ujemne lub zerowe na obciążeniu.

Zmiana cyklu pracy sygnału PWM zapewnia, że napięcia na obciążeniu w określonym momencie czasu będzie widoczne dla obciążenia jako sygnał prądu przemiennego. Czysta fala sinusoidalna jest uzyskiwana po przejściu sygnału przez filtr dolnoprzepustowy. Do zalet konwertera pracującego w konfiguracji H-Bridge należy zaliczyć: - Zmniejszona utrata mocy – obwody przełączane mają zwykle mniejsze zużycie energii, ponieważ urządzenia przełączające są prawie zawsze wyłączone (niski prąd oznacza niską moc) lub włączone (niski spadek napięcia oznacza niską moc); - Łatwe generowanie – sygnały PWM są dość łatwe do wygenerowania. Wiele nowoczesnych mikrokontrolerów zawiera sprzęt PWM w chipie; korzystanie z tego sprzętu często zajmuje bardzo mało uwagi mikroprocesora i może działać w tle bez zakłócania wykonywania kodu; Konwersje cyfrowo-analogową – fakt, że cykl pracy sygnału PWM można dokładnie kontrolować za pomocą prostych procedur zliczania, jest jednym z powodów, dla których sygnały PWM mogą być wykorzystywane do realizacji konwersji cyfrowo-analogowej. 

Wracając do techniki UPS należy polecić artykuł PWM Techniques: A Pure Sine Wave Inverter Worcester Polytechnic Institute, pod redakcja Professor Stephen J. Bitar, ECE, który opisuje przykładowĄ konstrukcje zasilacza awaryjnego UPS. PWM_Techniques_final

Power Electronics – The H-Bridge Topology

Przetwornica sinus PRO1000 zasilanie awaryjne

Drones in the war in Ukraina

     Trwająca od ponad 130 dni wojna na Ukrainie jest pierwszą, w której obie strony konfliktu używają bezzałogowych statków powietrznych na tak dużą skalę. Już na początku wojny tureckie Bayraktary TB2 stały się ukraińskim symbolem walki i postrachem rosyjskich wojsk. Na ich cześć powstały nawet piosenki i nadawano ukraińskim dzieciom imiona. Po stronie rosyjskiej intensywnie używane i zestrzeliwane  są zwiadowcze Orlany-10 i uzbrojone Oriony. Obie strony, zwłaszcza Ukraina, mocno korzystają też z dronów komercyjnych, zarówno do rozpoznania, jak i zrzucania zaimprowizowanych granatów i małych bomb. Bezzałogowe statki powietrzne są kluczowym narzędziem, które pozwala na zbieranie ważnych danych rozpoznanie oraz jednocześnie pozwalając na precyzyjne uderzenia, w opcji amunicji krążącej - pod nazwą drony kamikaze, co daje duże korzyści militarne. Historycznie rzec ujmując na początku bezzałogowce wykorzystywano jedynie do obserwacji, potem do korygowania ognia artylerii, a później do atakowania pozycji przeciwnika pierwszymi ładunkami bojowymi improwizowanych dronów kamikadze. Obecnie drony  kamikadze stały się jednym z nowych typów amunicji,  które  wypatrują swymi sensorami godnych ataku obiektów przeciwnika, a następnie  po ich lokalizacji i zatwierdzeniu przez prowadzącego je operatora przystępuje do ostatniej, samobójczej fazy lotu, aż do zniszczenia celu, przenoszonym przez nią ładunkiem wybuchowym. Według danych zachodnich ukraińskie wojsko  używa kilka typów dronów z których PD-2 UAV stanowi wizytówkę możliwości technicznych w tej dziedzinie, opisy UA146558U, UA144182U. 

W charakterze amunicji krążącej używany są  drony Punisher, https://portaltechnologiczny.pl/2022/03/03/trudno-wykrywalny-dron-punisher-z-powodzeniem-atakuje-rosjan/,  które mogą atakować magazyny paliwa, składy amunicji, centra dowodzenia i stacje walki radioelektronicznej. do 50 km za liniami wroga. Punisher – o rozpiętości skrzydeł 2,2 m – przenosi do trzech bomb o wadze w sumie 3 kg, które mogą porazić żołnierzy i zniszczyć lub uszkodzić pojazdy w promieniu 50 m. Punisher został zaprojektowany i zbudowany z  materiałów kompozytowych, co określa go wręcz mianem niewidzialnego dla radarów przeciwnika. Jest stosunkowo mały i wystarczająco lekki, aby był niewykrywalny przez radar, a gdy jest w powietrzu, nie można go zobaczyć ani usłyszeć, co sprawia, że ​​na polu bitwy jest koszmarem.

Wojska ukraińskie dysponują od dawna także polskim rozwiązaniem – amunicją krążącą rodziny Warmate, dziełem  Grupy WB. Drony Warmate (typu kamikaze) atakują kilogramowymi głowicami bojowymi,  różnych typów (termo baryczna, przeciwpancerna, odłamkowo–burząca), które produkowane na licencji. Dodatkową zaleta Warmate jest  możliwość działania w roju, to znaczy jest możliwość wyrzucania w powietrze około 10 pocisków, które ze sobą współpracują i mogą jednocześnie zaatakować z różnych kierunków. Żaden system obrony przeciwlotniczej według specjalistów nie jest w stanie zwalczyć takiego ataku . Drugim polskim bezzałogowcem wykorzystywanym w obronie Ukrainy od 2015 roku jest  trudny do wykrycia, cichy, napędzany silnikiem elektrycznym motoszybowiec rozpoznawczy FlyEye. Cały waży 12 kg i startuje z ręki człowieka, może poruszać się nad wyznaczonym rejonem przez ponad 2 godziny, operując na wysokości do 3,5km z prędkością od 60 do 120 km/h. Z odległości kilkudziesięciu kilometrów przekazuje obraz tego, co widzą jego kamery specjalnym, trudnym do zaburzenia impulsowym łączem, a włączony do systemu zarządzania ogniem artylerii potrafi automatycznie i na bieżąco korygować jej ogień. Niespodziewanie ogromna skuteczność ukraińskiej artylerii to także z pewnością zasługa systemu FlyEye. https://patentyblog.pl/2016/10/

Informacją z ostatniej chwili jest komunikat o rozpoczęciu produkcji flagowego ukraińskiego drona PD-2 UAV  na terenie Polski, co znacząco rozwija nasze możliwości w produkcji tego rodzaju uzbrojenia na terenie Polski: https://mil.in.ua/en/news/pd-2-uav-manufacturer-opens-an-office-and-production-facility-in-poland/ 

 PL233649B1 Bezzałogowy statek powietrzny,   LOTNICZA AKADEMIA WOJSKOWAJAROSŁAW KOZUBA, TOMASZ MUSZYŃSKI, Data patentu: 29.11.2019. Przedmiotem wynalazku jest bezzałogowy statek powietrzny (w skrócie BSP) wyposażony w głowicę bojową i systemem dwustronnej komunikacji audio-video, sterowany automatycznie lub zdalnie za pomocą stacji kontroli lotu, przeznaczony do rozpoznania, prewencyjnego zatrzymania i unieszkodliwienia przeciwnika poprzez użycie ładunku bojowego. Przedmiot wynalazku w przykładzie wykonania jest uwidoczniony na rysunku , gdzie poszczególne elementy przedstawiają:BSP1

1. BSP wykonany według znanego rozwiązania; Fig.1-BSP wykonany według znanego rozwiązania – quadroqoptera z silnikami ze śmigłami osłoniętymi siatką; Fig.2-BSP wykonany według znanego rozwiązania – latającego skrzydła z obudowanym śmigłem pchającym ;
2. system zasilania elektrycznego z akumulatorami; 3.kamera do obserwacji obrotowa; 4.ramię ruchomej kamery do obserwacji, sprzężone z chwytakiem; 5.system autopilota z funkcją stabilizacji lotu; 6.system do przetwarzania, analizy i transmisji obrazu i dźwięku; 7.system kamer do tworzenia obrazu 3D (lub laserowy skaner 3D); 8.ostrza do wybijania szyb; 9.styki zewnętrzne lub system bezprzewodowego ładowania; 10.ładunek bojowy (gaz paraliżujący i granat odłamkowy); 11.głośnik; 12.mikrofon.

Bezzałogowy statek powietrzny według wynalazku charakteryzuje się tym, że oprócz standardowych systemów potrzebnych do lotu i kontroli, transmisji obrazu oraz głowicy bojowej, która nie jest detonowana bezpośrednio po dotarciu do celu, posiada system dwustronnej komunikacji audio. Elementem nowym jest transmisja dźwięku od operatora do urządzenia i jego bezpośredniego otoczenia. Takie zestawienie systemów umożliwia oprócz dostarczenia ładunku bojowego w sąsiedztwo potencjalnego przeciwnika, bezpośrednie porozumienie się z nim i dopiero po dokładnym rozpoznaniu sytuacji podjęcie decyzji o zainicjowaniu zapłonu ładunku bojowego lub jego zaniechaniu.

Korzystne jest działanie BSP w grupie (tak zwanym roju), w której poszczególne BSP posiadają konstrukcję szczególnie dostosowaną do określonego zadania oraz ich ilość jest wystarczająca do opanowania całego obszaru/budynku. W szczególności BSP o konstrukcji wzmocnionej i bardziej osłoniętych wirnikach jest przeznaczony do rozbijania okien, drugi o większej mocy głośników i wyposażony w mikroprojektor jest przeznaczony do zapewnienia łączności i podawania komunikatów głosowych i świetlnych dla osób znajdujących się w przejmowanym pomieszczeniu. BSP mogą też posiadać dwa rodzaje ładunków bojowych, na przykład pierwszy z gazem paraliżującym, drugi ładunek to granat odłamkowy.  W przypadku jeśli użycie pierwszego ładunku będzie nieskuteczne, możliwe będzie użycie drugiego. 

System bezzałogowego statku powietrznego – BSP składający się ze stacji kontroli lotu, z płatowca, z zespołem napędowym, układu sterowania RC, autopilota z systemem stabilizacji i ładunku bojowego, układu zasilania, kamery z przesyłem obrazu i dźwięku w czasie rzeczywistym realizuje sterowanie  BSP, poprzez urządzenia transmisji, wykorzystujące pasmo fal radiowych 433 MHz, 450 MHz, 466 MHz, 900 MHz, 910 MHz, 980 Mhz, 1,01 GHz, 1,04 GHz, 1,08 GHz, 1,12 GHz, 1,16 GHz, 1,20 GHz, 1,24 GHz, 1,28 GHz, 2,41 GHz, 2,43 GHz, 2,45 GHz, 2,47 GHz, 2,37 GHz, 2,39 GHz, 2,49 GHz, 2,51 GHz, 2,414 GHz, 2,432 GHz, 2,468 GHz, 2,411 GHz, 2,433 GHz, 2,453 GHz, 2,473 GHz, 5,15-5,925 GHz lub przez inne znane pasmo fal radiowych. Dodatkowo BSP jest wyposażony w system audio-video z transmisją obrazu i dźwięku od urządzenia do operatora i od operatora do urządzenia poprzez znaną sieć GPRS/LTE lub inny znany system telefonii komórkowej, w szczególności system wyposażony w urządzenia nadawcze i odbiorcze przystosowane do pracy w znanym standardzie telefonii komórkowej (np. smarfon-smartfon).

 UA146558U БАГАТОЦІЛЬОВИЙ МОДУЛЬНИЙ БЕЗПІЛОТНИЙ АВІАЦІЙНИЙ КОМПЛЕКС ТИП S,  (Multi-purpose modular unmanned aerial vehicle type S), ТОВАРИСТВО З ОБМЕЖЕНОЮ ВІДПОВІДАЛЬНІСТЮ „УКРСПЕЦСИСТЕМС”,  Макарчук Максим Віталійович (UA), Data wzoru użytkowego: 03.03.2021. Wzór użytkowy należy do dziedziny lotnictwa, a mianowicie do bezzałogowych statków powietrznych (UAV) i jest przeznaczony do użytku na polu wojskowym lub cywilnym, a mianowicie do prowadzenia wywiadu wojskowego, kontroli bezpieczeństwa publicznego, geodezji i kartografii, zastosowania w akcje poszukiwawczo-ratownicze, obserwacja obiektów/celów za pomocą zdjęć lotniczych i rejestracji wideo, rejestracja i transmisja współrzędnych obiektów/celów w czasie rzeczywistym, wykorzystanie do obserwacji w rolnictwie. Obserwacja obiektów i celów realizowane w zakresie widzialnym i podczerwieni w trybach sterowania automatycznego i półautomatycznego.

Centrumnaprowadzania

Istotę wzoru użytkowego wyjaśniają rysunki.: RYS. 1 – Widok ogólny i przykład rozmieszczenia modułów i elementów punktu zdalnego pilotowania;  RYS. 2 – Widok ogólny czworonoga   z zainstalowanym trackerem antenowym; RYS. 3 – Widok ogólny UAV (БпЛА – безпілотний літальний апарат) wchodzącego w skład kompleksu w wersji bez modułów systemu pionowego startu i lądowania, który znajduje się na stanowisku operacyjnym; RYS. 4 – Widok ogólny UAV wchodzącego w skład kompleksu w wersji z modułami systemu pionowego startu i lądowania; RYS. 5 jest przekrojem fragmentu kadłuba UAV i przykładem instalacji elementów wyposażenia celu, wśród których pokazano od lewej do prawej: jednostkę przetwarzania obrazu wideo; dwuosiowe zawieszenie żyrostabilizowane z kamerami elektrooptycznymi i termowizyjnymi; kamera z kontrolowaną migawką;  RYS. 6 – Widok ogólny jednego z elementów kontenera transportowego z lożami (skrzynia do przechowywania i transportu modułu dodatkowej (zapasowej) marszowej elektrowni UAV).

Wielozadaniowy modułowy zespół bezzałogowych statków powietrznych składa się z naziemnego punktu zdalnego sterowania, dodatkowych elementów naziemnych i modułów kompleksu, co najmniej jednego bezzałogowego statku powietrznego, dodatkowych modułów UAV. W skład naziemnego punktu zdalnego sterowania wchodzi jednostka przełączająco-sterująca (1), która wykonana jest w postaci obudowy odpornej na wstrząsy z portami sieciowymi, portami komunikacyjnymi i kanałami telemetrycznymi, kanałami komunikacji wideo oraz złączem do podłączenia zasilania. Jednostka przełączająco-sterująca (1) składa się z zasilacza awaryjnego z wbudowanymi akumulatorami i przełącznika sieciowego, zapewnia własne bezprzerwowe zasilanie i bezprzerwowe zasilanie urządzeń komunikacyjnych naziemnego punktu kontroli, a mianowicie odbioru kanału sterowania i telemetrii oraz procesor (2) oraz uniwersalny moduł do odbioru i przetwarzania kanału komunikacyjnego IP (3), a także pełni rolę przełącznika, który zapewnia kombinację i wspólną pracę modułów punktu zdalnego pilota w sieci lokalnej, czyli jednostki (2) , moduł (3) i mobilne stanowiska sterowania UAV (4) oraz operatora docelowego ładunku (5). Urządzenia komunikacyjne punktu zdalnego pilotowania przeznaczone są do wymiany danych z UAV (6), gdzie urządzenie do odbioru i przetwarzania kanału komunikacyjnego oraz telemetrii (2) przeznaczone jest do sterowania i odbioru danych telemetrycznych UAV (6), a uniwersalny moduł do odbierania i przetwarzania kanału komunikacyjnego IP (3) oprócz duplikowania funkcji jednostki odbioru i przetwarzania kanału komunikacyjnego oraz telemetrii (2) kontroluje również obciążenie docelowe (7), w tym odbieranie wideo z UAV (6), rejestracja wideo do przechowywania danych, a także transmisja strumieniowego wideo przez wewnętrzną sieć lokalną do jednostki przełączająco-sterującej (1), a następnie przez sieć lokalną do stacji sterowania operatora UAV (4) oraz operatora obciążenia docelowego (5). Duplikacja kanału sterowania i telemetrii UAV (6) zapewnia wysoką niezawodność kompleksu jako całości, a zastosowanie uniwersalnego modułu do odbioru i przetwarzania kanału komunikacyjnego IP (3) zapewnia kontrolę szerokiego zakresu różnych obciążeń docelowych moduły (7) bez wykorzystania dodatkowych kanałów komunikacji język. Oprócz strumieniowego przesyłania wideo na stacji (4, 5) w czasie rzeczywistym wyświetla wszystkie dane telemetryczne i inne informacje z czujników i systemów UAV (6). W skład wyposażenia komunikacyjnego wchodzą również  przewody antenowe – anteny kanału komunikacyjnego oraz kanału komunikacyjnego telemetrii i IP (8), które służą do przesyłania sygnału częstotliwości radiowej z/do UAV (6) oraz z/do jednostki odbiorczej i przetwarzającej kanał komunikacyjny i telemetryczny (2) oraz uniwersalny moduł do odbioru i przetwarzania kanału komunikacyjnego IP (3). Brak zakłóceń pomiędzy kanałami komunikacyjnymi umożliwia umieszczenie anten (8) wraz z jednostką (2) i modułem komunikacyjnym (3) na jednej antenie nadawczo-odbiorczej (9) – urządzeniu do automatycznego pozycjonowania systemu antenowego w kierunku UAV (6), który ma na celu zapewnienie stałej i wysokiej jakości łączności radiowej pomiędzy punktem zdalnego sterowania a UAV (6), a także zwiększenie zasięgu łączności.

Tracker antenowy (9) umieszczony jest na maszcie (10) o  konstrukcji teleskopowej z napędem podnoszenia/opuszczania. Alternatywnie, do wykonywania zadań w locie na krótkim lub średnim dystansie , tracker antenowy (9) wraz z antenami (8), jednostką (2) i modułem komunikacyjnym (3) znajduje się na czworonogu (11), co pozwala na zmniejszenie objętości wyposażenia kompleksu, a także czas uruchomienia punktu zdalnego pilotażu. Sprzęt komunikacyjny BpAK, w szczególności jednostka do odbioru i przetwarzania kanału komunikacyjnego i telemetrii (2), uniwersalny moduł do odbioru i przetwarzania kanału komunikacyjnego IP (3) oraz elementy trackera antenowego (9) są umieszczone w  obudowie przeciwpyłowe. Elementami punktu zdalnego pilotowania są również mobilna stacja sterowania operatora BSP (4), która przeznaczona jest do zdalnego sterowania i monitorowania stanu i pozycji BSP (6) przez pilota zewnętrznego (operatora) i składa się z laptopa z specjalistycznym oprogramowaniem do  i zdalnego sterowania. Mobilna stacja sterująca operatora ładunku docelowego (5) przeznaczona jest do sterowania ładunkiem docelowym (7), która jest zamontowana na BSP (6) i składa się z laptopa z zainstalowanym specjalistycznym oprogramowaniem oraz joysticka. Stacje (4, 5) są połączone z lokalną siecią kompleksu poprzez połączenie odpowiednio z jednostką przełączającą i sterującą (1), posiadają własne akumulatory i są w pełni mobilne. W celu przesyłania danych do innych systemów możliwe jest podłączenie mobilnych stacji kontrolnych (4, 5) do Internetu, satelity lub systemów komunikacji komórkowej. Generator (12) służy jako alternatywne źródło zasilania punktu zdalnego sterowania w warunkach pracy w terenie lub przy braku zasilania sieciowego. Modułowa konstrukcja naziemnej stacji zdalnego pilotażu umożliwia zdalne rozmieszczenie stanowisk pracy operatorów w celu ochrony przed promieniowaniem o częstotliwości radiowej urządzeń komunikacyjnych.

Samowystarczalność BpAK zapewnia szeroka gama dodatkowych modułów i elementów, które dają możliwość pełnego użytkowania, konserwacji lub drobnych napraw w terenie bez użycia dodatkowych narzędzi lub narzędzi nie wchodzących w skład kompleksu. Wśród nich są: ładowarki do akumulatorów złożonych modułów; urządzenia do diagnostyki baterii; stacja tankowania UAV; paliwa i smary wraz z niezbędnym wyposażeniem w postaci zbiorników, lejków, filtrów do obsługi silnika elektrowni UAV i generatora (12); składane loże ułatwiające konserwację, naprawę i doprowadzenie BSP (6) do stanu lotu; narzędzie dynamometryczne do konserwacji UAV (6); dodatkowy (zapasowy) moduł zespołu maszerującej elektrowni, zapewniający możliwość szybkiej wymiany elektrowni w przypadku awarii lub uszkodzenia, konieczności planowej konserwacji silnika lub końca jego żywotności; narzędzia – śrubokręty, komplety kluczyków, sondy, szczotki, narzędzia do serwisowania silnika spalinowego; zestawy części zamiennych – śmigła, części zamienne do silników spalinowych, łożyska, świece zapłonowe, stelaże podwozi, akumulatory; okucia zapasowe – podkładki i śruby; stacja meteorologiczna do określenia aktualnych warunków pogodowych; siatki maskujące zapewniające niewidoczność punktu zdalnego pilotażu; gaśnice i apteczki, mające na celu zapobieganie negatywnym skutkom w sytuacjach awaryjnych na terenie kompleksu; krótkofalówki do komunikacji załogi; Słuchawki z redukcją szumów dla członków załogi; składane ostrze; składane stoły i krzesła przeznaczone do oddzielnego rozmieszczenia mobilnych stanowisk sterowania (4, 5) i odpowiednio stanowisk pracy operatorów BSP i sprzętu docelowego, pneumatycznej katapulty, która zapewnia niezbędne przyspieszenie BSP do startu, w warunkach, w których start z startem jest niemożliwy i/lub system startowy UAV z samochodu, co zwiększa ogólną mobilność kompleksu. 

Bezzałogowym statkiem powietrznym (6) kompleksu jest UAV PD-1, o kształcie górno płatu  z dwuwiązkowym ogonem w kształcie litery A, który  podwozie, układ napędowy z silnikiem spalinowym i układem paliwowym, system automatycznego sterowania lotem, system sterowania UAV – autonomiczny  pilot z serwonapędem, zasilanie pokładowe, sprzęt do komunikacji UAV i  obciążenie funkcyjne (7). Kadłub szybowca jest składany, wykonany z materiałów kompozytowych i ma głównie konstrukcję pół skorupową, składa się z kadłuba z podwoziem, który jest przymocowany centralną płaszczyzną połączenia szybko złączki, wyposażoną w klapy jednosekcyjne i szybkozamykacze zamków łączących  konsole ze skrzydłami wyposażonymi w  lotki. Konstrukcja  ogona w kształcie litery A jest wyposażona w stery i jest połączona symetrycznie  z występami skrzydeł za pomocą belek ogonowych. System automatycznego sterowania lotem znajduje się w wewnętrznej wnęce samolotu środkowego i zawiera zestaw urządzeń, które odpowiadają za możliwość automatycznego startu i lądowania UAV (6), automatyczny lot po wcześniej zaplanowanej trasie, w tym tor lotu między punktami kontrolnymi, wysokością lotu i wykonaniem określonych poleceń związanych ze współrzędnymi toru lotu (np. wideo czy fotografia), które są połączone we wspólną obudowę, z której do przełączenia na systemy UAV i czujniki (6) znajdują się interfejsy połączeniowe i wyprowadzone wiązki elektryczne. Sprzęt komunikacyjny UAV obejmuje urządzenia, które są instalowane bezpośrednio na UAV (6) i uczestniczą w wymianie radiowej między UAV (6) a punktem zdalnego sterowania. Sterowanie UAV (6) i docelowym obciążeniem (7) realizowane jest za pomocą jednego uniwersalnego kanału komunikacyjnego IP lub zapasowego niezależnego kanału komunikacyjnego i telemetrii. Kanały transmisji informacji mogą się różnić (jako moduły), w zależności od potrzeb docelowego ładunku. Oba kanały komunikacyjne są szyfrowane, aby uniknąć przechwycenia (w przypadku wojskowych UAV) lub ingerować w innych użytkowników przestrzeni radiowej (w przypadku użytku cywilnego). Wśród urządzeń komunikacyjnych BSP wyróżnić należy: zespół i anteny kanału komunikacyjnego IP BSP realizującego wymianę radiową z modułem odbioru i przetwarzania kanału komunikacyjnego IP (3), wzmacniacz komunikacyjno-telemetryczny zlokalizowany w konsoli lewego skrzydła i wzmacnia wejściowy sygnał częstotliwości radiowej; modem komunikacyjny i telemetryczny, umieszczony w konsoli lewego skrzydła i zapewniający wymianę danych między systemem automatycznego sterowania lotem a kanałem radiowym; antena telemetryczna umieszczona na końcu konsoli lewego skrzydła, której funkcją jest wysyłanie i odbieranie sygnału telemetrycznego o częstotliwości radiowej; moduł odbiornika pilota, który znajduje się w prawym stabilizatorze i odbiera sygnał sterujący z pilota podczas sterowania UAV (6) z odległości bezpośredniej widoczności.

Zastosowanie uniwersalnego kanału komunikacji IP pozwala na wykorzystanie UAV (6) w ramach kompleksu jako repeaterów, poprzez nawiązanie zsynchronizowanego połączenia sieciowego pomiędzy kilkoma UAV (6) w ramach jednego kompleksu, co może znacząco zwiększyć zasięg BpAC . Docelowe obciążenie (7) ma dużą zmienność i różne przykłady wykonania, w zależności od zamierzonego zastosowania kompleksu. Kadłub bezzałogowego statku powietrznego (6) posiada odpowiednią komorę przeznaczoną do ustawienia docelowego obciążenia (7), w której na przykład można jednocześnie umieścić następujące elementy: moduł stabilizowanego urządzenia optoelektronicznego z elektrooptycznym i termicznym kamery obrazowe; zespół przetwarzania obrazu wideo przeznaczony do konfiguracji i sterowania modułem stabilizowanego urządzenia optoelektronicznego, odbioru i przetwarzania sygnału wejściowego z kamer modułu stabilizowanego urządzenia optoelektronicznego, a także do przesyłania sygnału wyjściowego wideo do modułu modulatora wideo wchodzącego w skład BSP sprzęt komunikacyjny; planowana kamera z kontrolowaną przysłoną (Rys. 5). Dostępne są również alternatywne moduły obciążenia docelowego do instalacji: moduł systemu dostarczania i wyładunku docelowego ładunku i/lub moduł rozpoznania radiacyjnego lub monitorowania skażeń radiacyjnych i/lub moduł rozpoznania radiowego lub monitorowania radiowego i/lub moduł do zastosowania w geodezji i/lub moduł transpondera-automatycznej sekretarki dla służb dyspozytorskich, do bezpiecznego korzystania z przestrzeni powietrznej itp. Wydajność i parametry techniczne powyższych modułów mogą się różnić, w zależności od potrzeb użytkownika, krańcowego kosztu kompleksu lub zadania lotniczego. I tak np. moduł stabilizowanego urządzenia optoelektronicznego z kamerami elektrooptycznymi i termowizyjnymi ma zmienność wykonania, poza podstawowymi funkcjami nadzoru nad obiektami/celami poprzez fotografię lotniczą i filmowanie, ustalanie i przekazywanie dokładnych współrzędnych obiektów/celów w czasu rzeczywistego może być zastąpiony przez moduł, który oprócz powyższych funkcji może również towarzyszyć obiektom/celom w czasie rzeczywistym, a także wykonywać celowanie laserowe do celów wojskowych. Zgłaszający nie ogranicza się do wymienionych powyżej modułów obciążenia docelowego, ponieważ zastosowanie modułów jest ograniczone wyłącznie ich rozmiarem i wagą. Sterowanie elementami obciążenia docelowego odbywa się za pomocą mobilnego stanowiska sterowania operatora obciążenia docelowego (5), poprzez system automatycznego sterowania lotem. Dodatkowo, ze względu na modułowość, w konstrukcji UAV (6) pomiędzy płaszczyzną symetrii a konsolami skrzydła można zintegrować pionowy system startu i lądowania (13) (Rys. 4), wykonany w postaci wkładek skrzydłowych z dwoma belkami , każdy wyposażony w dwa silniki i niezależne akumulatory, a system jest sterowany przez automatyczny system sterowania. Wkładki skrzydeł i belki są połączone zamkami szybkozłączowymi co umożliwia stosowanie wkładek skrzydeł oddzielnie jako samodzielnego modułu w celu zwiększenia rozpiętości skrzydeł UAV (6), co zwiększa czas trwania i maksymalną wysokość lotu, ale jednocześnie zmniejsza maksymalną prędkość UAV (6). Przy zastosowaniu systemu pionowego startu i lądowania (13) należy również zamontować lekkie podwozie o zmniejszonych gabarytach, co zmniejsza wagę i opór aerodynamiczny powietrza. Oprócz systemu pionowego startu i lądowania istnieje możliwość zamontowania spadochronowego modułu awaryjnego, który ma za zadanie zwiększyć bezpieczeństwo lotu, zapobiec swobodnemu spadaniu UAV (6) w przypadku całkowitej awarii systemów, a tym samym chronić osoby trzecie i oszczędzaj cenny sprzęt pokładowy. System pionowego startu i lądowania (13) w połączeniu z katapultą i modułem spadochronu awaryjnego pozwala na różnicowanie sposobów startu i lądowania UAV (6), np. start z katapulty pneumatycznej i lądowanie na podwoziu, start z wyrzutni samochodowej i lądowanie w systemie pionowego startu i lądowania itp. Aby przechowywać i zapewnić mobilność BpAK podczas transportu, elementy kompleksu umieszczane są w specjalnie wykonanych wielosegmentowych skrzyniach kontenerów transportowych z lożami, które zapewniają szczelne upakowanie elementów, zapobiegają uszkodzeniom mechanicznym i są wygodne w transporcie. Elementy BpAC są ułożone sekwencyjnie, aby skrócić czas wprowadzenia kompleksu do lotu. Dodatkowe moduły UAV i UAV mają osobne kontenery lub oddzielne sekcje kontenerów, co daje możliwość zmniejszenia objętości pakowanego kompleksu poprzez eliminację dodatkowych modułów, jeśli jest to konieczne do konkretnego zadania lotniczego. Eksploatacją i utrzymaniem kompleksu zajmuje się załoga BpAK, składająca się z operatorów i innych członków załogi, którymi mogą być: operator ładunku docelowego, inżynier mechanik, kierowca. W razie potrzeby załogę zewnętrzną BpAK mogą uzupełnić dodatkowi specjaliści np.: zwiadu wojskowego.

Do rozmieszczenia i obsługi kompleksu potrzebnych jest co najmniej dwóch członków załogi. W celu zwiększenia niezawodności w przypadku utraty jednego z UAV (6) i/lub zwiększenia zasięgu UAV w kompleksie może być kilka UAV (6), do sterowania którymi za pomocą kabli sieciowych do jednostki przełączająco-sterującej (1) podłączyć dodatkowe mobilne stacje sterowania operatora UAV (4) i/lub operatora obciążenia docelowego (5). Możliwe jest podłączenie jednej lub więcej dodatkowych stacji (4,5) i wykorzystanie jednego UAV w ramach kompleksu, np. przy prowadzeniu szkoleń personelu, gdy zachodzi konieczność dublowania organów kontroli i nadzoru lub w razie potrzeby zarządzania każdym modułem załadunku celu z osobna, niezależny operator, który wymaga dodatkowej mobilnej stacji kontrolnej. Wdrożenie BpAK obejmuje wykonanie prac związanych z montażem mechanicznym wszystkich elementów kompleksu i BSP (6) po transporcie lub magazynowaniu, montażem akumulatorów, tankowaniem i podłączeniem wymiennych modułów BSP. Ze względu na modułowy układ, rozmieszczenie punktu zdalnego pilotowania ma pewną zmienność. Umieszczenie modułów, w których w pobliżu znajdują się mobilne stanowiska kierowania UAV (4) i mobilne stanowiska kierowania ładunkiem docelowym (5) (rys. 1), co ułatwia komunikację między członkami załogi podczas wykonywania zadania lotniczego. Jedną z dodatkowych opcji rozmieszczenia BpAK jest oddzielne umieszczenie operatora UAV i operatora ładunku docelowego, a także wdrożenie w pełni mobilnego kompleksu, poprzez umieszczenie wszystkich modułów i elementów BpAK na bazie samochodu o wymiarach odpowiadających potrzebom kompleksu i załogi. Zmienność położenia elementów naziemnych UAV nie wpływa na zasięg zdalnych systemów oraz zmienność metod startu i lądowania UAV (6). Według jednego przykładu wzoru użytkowego, ale nie tylko, kompleks służy do zwiadu wojskowego, a także do obserwacji obiektów i celów za pomocą zdjęć lotniczych i wideo. W tym celu wnioskodawca wykorzystuje bezzałogowe statki powietrzne PD-1 w wersjach z układem pionowym i startu i lądowania oraz bez takich, w zależności od warunków użytkowania i zadania lotu , wysokopojemne akumulatory UAV to akumulatory litowo-polimerowo-grafenowe . Jednostka uniwersalnego modułu odbioru i przetwarzania kanału komunikacyjnego IP służy jako główny moduł sprzętu komunikacyjnego do sterowania UAV i załadunku celu. Docelowym obciążeniem kompleksu jest jednostka przetwarzania wideo z modułem stabilizowanego urządzenia optoelektronicznego z kamerami elektrooptycznymi i termowizyjnymi do obserwacji w zakresie widzialnym i podczerwieni, do których jest wyposażona w kamerę z 30-krotnym zoomem optycznym i termowizyjną kamery i posiada funkcje monitorowania obiektów./cele poprzez fotografię lotniczą i nagrywanie wideo, rejestrację i przesyłanie dokładnych współrzędnych obiektów/celów w czasie rzeczywistym śledzenie obiektów/celów w czasie rzeczywistym, a także wykonywanie nakierowania laserowego (oświetlenia) celów dla celów wojskowych potrzeb, do wykonania planowej fotografii lotniczej wykorzystywany jest zestaw planowanej kamery z automatyczną migawką, która sterowana jest automatycznie, zgodnie z ustalonym programem lub w czasie rzeczywistym przez operatora ładunku docelowego, poprzez mobilną stację ładunku docelowego operatora i joysticka, z wykorzystaniem automatycznego systemu sterowania UAV. Niektóre moduły celownicze przeznaczone do prowadzenia foto, wideofilmowania są dodatkowo wyposażone w elementy amortyzujące, w celu zmniejszenia wpływu drgań obudowy na jakość obrazu.

 UK144182U WIELOFUNKCYJNY MODUŁOWY BEZZAŁODOWY STATEK POWIETRZNY, UKRSPETSYSTEMS SP. Z O. O. , Bogila Anton Yevgenowoz, Data wzoru : 10.09.2020.

   Wzór użytkowy należy do dziedziny sprzętu lotniczego, a konkretnie do bezzałogowych statków powietrznych urządzenia (UAV) typu modułowego, z możliwością wymiany odpowiednich modułów urządzenia, (poprzez  montaż lub demontaż odpowiednich modułów) w celu  zmiany  technologii lotu (LTX) lub taktyczno-techniczne (TTX) parametrów bezzałogowego statku powietrznego w ramach przystosowania do realizacji określonych zadań. Najbliższym rozwiązaniem technicznym wybranym w charakterze odniesienia dla opracowanego wzoru użytkowego zgłoszenie patentowe  „Modular vehicle system”, które zawiera co najmniej jeden moduł główny, co najmniej jeden interfejs do łączenia modułów oraz zestaw modułów rozszerzających. Zestaw modułów rozszerzenie zawiera wiele modułów, w tym co najmniej jeden pierwszy moduł rozszerzenia (w postaci modułu ze stałym skrzydłem) i co najmniej jeden drugi moduł rozszerzenia (w postaci modułu ze śmigłami do startu  pionowego). Wspomniane urządzenie zawiera również co najmniej jeden moduł, który zawiera zasilacz i co najmniej jeden moduł nawigacyjny, komputer pokładowy, czujniki, sprzęt komunikacyjny (3) ( US 2019/0210724 A1 MODULAR VEHICLE SYSTEM

UAV144182

Tak więc urządzenie „Wielofunkcyjny modułowy bezzałogowy statek powietrzny”, które spełnia kryterium  „nowości ” wzoru użytkowego jest opisane za pomocą rysunków, na których: RYS.1 przedstawia schemat podłączenia kombinacji  modułów do kadłuba UAV; RYS. 2 przedstawia schemat podłączenia modułów podstawowych poprzez moduły dodatkowe; RYS. 3 przedstawia urządzenie bez dodatkowych modułów, podstawową wersję UAV; RYS. 4 pokazuje przykład zmienności podstawowych modułów – wariant z długimi końcówkami skrzydeł; RYS. 5 pokazuje przykład zmienności podstawowych modułów – wariant z krótkimi końcówkami  skrzydeł; RYS. 6 przedstawia urządzenie z dodatkowymi modułami zwiększającymi rozpiętość  skrzydeł; RYS. 7 przedstawia urządzenie z dodatkowymi modułami systemu pionowego startu i ładowania (SVZP); RYS. 8 przedstawia urządzenie z dodatkowymi modułami zawieszenia docelowego ładunku; RYS. 9 przedstawia urządzenie z jednocześnie połączonymi różnymi typami modułów dodatkowych; RYS. 10 przedstawia dodatkowy moduł do lądowania na spadochronie; RYS. 11 przedstawia moduł docelowy odłączanego ładunku docelowego; RYS. 12-14 pokazują przykłady różnych wariantów modułów docelowych. 

Urządzenie według wzoru użytkowego  zawiera: podstawowa część UAV 1, interfejsy do podłączenia dodatkowych / docelowych modułów podstawowych 2 oraz moduły dodatkowe 3,4. Podstawowa konfiguracja UAV RYS3 obejmuje: kadłub 5, płaszczyzna środkowa skrzydła 6, konsola prawego skrzydła 7, konsola lewego skrzydła 8, końcówkę skrzydła- krótkie prawe 9, końcówka skrzydła krótkie lewe 10, stabilizator prawy 11, stabilizator lewa 12, tylna belka prawa 13, tylna belka lewa 14, napęd 15, wspornik nosa podwozie 16, główna podpora podwozia 17. Moduły bazowe mają wiele wariantów, na przykład (Rys. 4 i Rys. 5): końce skrzydeł są krótkie 9, 10 i długie 18, 19. Urządzenie posiada wiele różnych modułów dodatkowych: moduły zwieszania rozpiętości  skrzydła prawy 20 i lewy 21 ( Rys. 6).

Moduł VTOL (vertical take-off and landing) prawy 22 i lewy 23 (Rys. 7), moduł zawieszenia docelowego ładunku (rozłączalne i nierozłączne) prawy 24 i lewy 25 (Rys. 8). Urządzenie ma opcje dodatkowe moduły, które są instalowane w docelowym przedziale ładunkowym, na przykład (Rys. 9): system lądowania spadochronowego 26. Urządzenie posiada również wiele opcji dla modułów docelowych, które mogą być instalowane zarówno na modułach dodatkowych, jak i z reguły w przedziale ładunku docelowego, na przykład (Rys.10-14) : system dostarczania i zrzutu ładunku docelowego 27, zestaw planowanej kamery 28, zawieszenie żyrostabilizowane 29, moduł przetwarzania wideo 30. Niektóre moduły załadunku docelowego są zakładane w odpowiednich przedziałach modułów bazowych, na przykład moduł pokładowego sprzętu do komunikacji wideo. 

Urządzenie jest wielozadaniowym modułowym bezzałogowym statkiem powietrznym działa w następujący sposób. W stanie transportowym większość modułów jest odseparowana od siebie (z wyjątkiem niektórych modułów, takich jak np. moduł napedowy, pokładowy moduł komunikacji wideo itp.) i ułożona w odpowiedni  pojemnik transportowy. Po otrzymaniu  zadania lotu i przybycia na miejsce startu,  załoga urządzenia wielozadaniowego modułowego bezzałogowego statku powietrznego zdejmuje moduły z bazowej części UAV 1 i łączy je ze sobą. Wszystkie połączenia modułów, które w stanie transportowym są od siebie odseparowane – są szybkozłączami, co pozwala na szybkie połączenie elektryczne i mechaniczne wszystkich modułów między sobą. Jeśli w zestawie znajduje się wiele różnych podstawowych modułów, jak np. dwie wersje końcówek, załoga zewnętrzna łączy się z ostatnimi modułami to te moduły podstawowe, które zapewniają LTX, które są najbardziej odpowiednie do konkretnego zadania lotniczego. Jeśli zadanie lotnicze wymaga specjalnego LTX i/lub TTX (np. miejsce startu wymaga pionowego startu/lądowania, lub w miejscu lądowania wymagane jest lądowanie na spadochronie, lub istnieje potrzeba umieszczenia dodatkowego wyposażenia na zawieszeniu skrzydła itp.), załoga dobiera  i  podłącza wymaganą liczbę modułów dodatkowych 3 do korpusu UAV 1. Ważną cechą jest to, że wszystkie niezbędne elementy modułów dodatkowych 3 znajdują się bezpośrednio w modułach, co oznacza, że ​​w przypadku zmiany zadania lotu i odłączenia dodatkowych modułów 3, masa startowa i pobór mocy części bazowych UAV 1 będą takie same jak w przypadku, gdy dodatkowe moduły 3 nie zostaną wykorzystane. W kolejnych krokach, w oparciu o zadanie lotnicze, załoga zewnętrzna łączy niezbędne moduły docelowe, włącza UAV, przeprowadza szkolenie przed startem i wprowadza samolot do lotu. Po wykonaniu zadania i wylądowaniu UAV jest wyłączany, demontowany i układany w stos odpowiednie opakowanie.

US9410783 UNIVERSAL SMART FUZE FOR UNMANNED AERIAL VEHICLE OR OTHER REMOTE ARMAMENT SYSTEMS, The United States of America as Represented by the Secretary of the Army, Khuc et al., Data patentu: 9.08.2016.  Bezzałogowy statek powietrzny jest przystosowany do przenoszenia ładunku materiałów wybuchowych do zdalnej dostawy do celu. Pojazd zawiera małą kamerę telewizyjną, globalny system pozycjonowania i oprogramowanie do naprowadzania automatycznego pilota. Zmodyfikowany pojazd może zostać zdetonowany przy uderzeniu lub selektywnie podczas lotu. Lot pojazdu jest monitorowany przez pracownika obsługi naziemnej stacji kontroli. Pojazd zawiera uniwersalny inteligentny obwód zapalnika do włączania wielu funkcji pojazdu oraz do włączania komunikacji/wydawania poleceń od operatora z naziemnej stacji kontrolnej. Zapalnik stale komunikuje aspekty stanu zapalnika z powrotem do naziemnej stacji kontroli; mierzy prędkość lotu poprzez wykrywanie prędkości lotu bezzałogowego statku powietrznego; uzbraja/rozbraja pakiet głowic wybuchowych w  locie, wystrzeliwuje materiały wybuchowe lub detonuje pakiet z głowicami wybuchowymi po uderzeniu w wybrany cel. Obrazy z kamer są przekazywane z powrotem operatorowi, który może podjąć decyzję o zakończeniu/przerwaniu misji. Wskazania prędkości wiatru, również przekazywane operatorowi, mogą dodatkowo pomóc w weryfikacji udanego startu/dobrego lotu w celu podjęcia decyzji o zakończeniu/przerwaniu misji.

UAV1

FIG. 1 przedstawia schemat blokowy uniwersalnego zapalnika inteligentnego (Universal Smart Fuze) i algorytm awioniki bezzałogowego statku powietrznego systemu według wynalazku; FIG. 2 przedstawia schemat blokowy algorytmu obwodu elektronicznego Electronic Safe/Arm/Fire systemu według wynalazku; FIG. 3 przedstawia schemat blokowy algorytmu obwodu wysokonapięciowego zestawu przeciwpożarowego systemu według wynalazku; FIG. 4 (który składa się z sekcji FIG. 4A , FIG. 4B , FIG. 4C i FIG. 4D ) przedstawia schemat ideowy części obwodu elektronicznego Electronic Safe/Arm/Fire ( ESAF) systemu według wynalazku; FIG. 5 (który składa się z sekcji FIG. 5A i FIG. 5B ) przedstawia schemat ideowy części obwodu zestawu High Voltage Fire Set (HVFS) circuit systemu według wynalazku. FIG. 6 przedstawia bezzałogowy statek powietrzny;  FIG. 7 przedstawia hipotetycznie uogólnioną naziemną jednostkę 710 procesora obsługiwaną przez ludzkiego operatora 700, generującą uogólnione sygnały 740 przez hipotetyczną antenę 730 (za pomocą uogólnionej telemetrii 720 ), a także odbierającą sygnały przez antenę w celu komunikacji, na przykład w celu sterowania bezzałogową anteną pojazd w środowisku czasu rzeczywistego.

FIG. 6 przedstawia ogólnie bezzałogowy statek powietrzny, natomiast FIG. 7 przedstawia hipotetycznie uogólnioną naziemną jednostkę 710 procesora obsługiwaną przez ludzkiego operatora 700 , generującą uogólnione sygnały 740 przez hipotetyczną antenę 730 (za pomocą uogólnionej telemetrii 720 ), a także odbierającą sygnały przez antenę w celu komunikacji, na przykład w celu sterowania bezzałogową anteną pojazd w środowisku czasu rzeczywistego. FIG. 1-3 pomagają zilustrować pożądane działanie UAV według tego wynalazku w postaci schematu blokowego. FIGA. 4 (który składa się z sekcji FIG. 4A ,FIGA. 4B , FIG. 4C i FIG. 4D ) przedstawia schemat części obwodu elektronicznego ESAF nowego systemu według wynalazku, a FIG. 5 (który składa się z sekcji FIG. 5A i FIG. 5B ) przedstawia schemat części obwodu  (HVFS) nowego systemu według wynalazku. Pozycja 104 , naziemna stacja kontrolna (GCS-  ground control station) to komputerowa stacja wyświetlająca. GCS jest odpowiedzialny za zarządzanie łączem bezprzewodowym do jednej lub więcej awioniki lotniczej 107, próbkowanie ręcznej konsoli pilota, dostarczanie różnych poprawek GPS do awioniki i służy jako pomost do naszego interfejsu operatora. Operator wykorzystuje GCS do zdalnego sterowania bezzałogowym statkiem powietrznym (UAV). GCS służy również do wysyłania poleceń do uzbrojenia i wystrzelenia głowicy amunicyjnej zamontowanej z przodu UAV. Monitor GCS wyświetla informacje kontrolne i odbiera informacje zwrotne, wysyłane przez UAV. GCS wyświetla na ekranie monitora informacje, takie jak prędkość lotu UAV, lokalizacja UAV, odległość do celu i stan zapalnika elektronicznego, tzn.: UZBROJENIE/ROZBROJENIE, blokada sygnału nr 1 WŁ./WYŁ. i blokada sygnału nr 1 2 WŁ./WYŁ. Awionika UAV obejmuje sprzęt komputerowy zainstalowany na UAV (odpowiednim modelem może być Awionika „Piccolo” LT). Przesyłane komendy  GCS  do UAV  dotyczą przykładowo komend :  skręt w lewo/prawo, przyrostu prędkości silnika, wznoszenia w górę lub opadania  w dół lub uzbrajana/rozbrajana głowicy zapalnika. UAV Flight Avionic wysyła również status UAV z powrotem do naziemnej stacji kontroli, taki jak: prędkość lotu, lokalizacja samolotu, pozostały czas pracy baterii i stan zapalnika. 

W mikrokontrolerze 213 pozycja 201 —„ARM” jest poleceniem, które operator może przesłać do UAV Flight Avionic za pomocą GCS. UAV Flight Avionic przekaże to polecenie do zapalnika 101. W odpowiedzi zapalnik wygeneruje energię uzbrajanie, która jest przechowana w np. kondensatorze. Gdy zapalnik  jest uzbrojony, głowica wybuchowa jest gotowy do zdetonowania . Gdy UAV trafi w cel, bezpiecznik  wysyła  sygnał „FIRE” do obwodu wysokiego napięcia, który z kolei wyzwala  detonator, który inicjuje eksplozję głowicy. Wybuchowy front fali z detonatora rozchodzi się na głowicę, powodując jej eksplozję na cel. Pozycja 220—Fire to wewnętrzny sygnał w zapalniku używany do wyzwalania elektronicznego przełącznika, który uwalnia energię strzału. Energia strzału jest uwalniana do detonatora, powodując jego wybuch. 

Podczas startu  UAV, operator  włącza silnik i elektronikę UAV, a następnie zdejmuje zawleczkę zabezpieczającą, aby oprogramowanie UAV Fuze zaczęło działać. Po wystrzeleniu UAV, obwód Fuze Timer włączy sygnał Safety Interlock #1 (ARM-1). Po 40 sekundach lotu, UAV zaczyna pobierać próbki prędkości lotu UAV, a następnie wysyła ten status z powrotem do operatora w Naziemnej Stacji Kontroli (GCS). Operator   kontroluje lot UAV podążając ścieżką trasyi wykorzystując kamerę UAV do wysyłania wideo. Wideo jest wyświetlane na monitorze GCS w celu zbadania krajobrazu. Jeśli operator widzi poprawny cel; operator wyśle polecenie „ARM” do zapalnika przez GCS. Gdy zapalnik zakończy generowanie energii odpalania, odeśle status z powrotem do GCS, aby poinformować operatora, że zapalnik jest „uzbrojony” i gotowy do rozpoczęcia odpalania materiału wybuchowego. Teraz operator będzie sterował bezzałogowym statkiem powietrznym, aby przechwycić cel, korzystając z automatycznego naprowadzania GPS lub ręcznie sterowanego joystickiem. 

W trybie automatycznym, kamikaze  UAV ma czujnik do wykrywania uderzenia w cel, a następnie wysyła informacje do obwodu zapalnika. Zapalnik włączy sygnał „FIRE”, aby uruchomić przełącznik elektroniczny, który uwalnia energię detonacji, która jest uwalniana do detonatora, powodując wybuch głowicy. W przypadku niepowodzenia misji po tym jak zapalnik został „uzbrojony” operator może wysłać polecenie „Rozbrajanie” do Awioniki Lotu UAV. Następnie Awionika Lotu UAV przekaże to polecenie do zapalnika; bezpiecznik wyłączy wszystkie sygnały elektroniczne i bezpiecznie rozładuje kondensator wysokoenergetyczny. Następnie zapalnik wyśle swój status do Naziemnej Stacji Kontroli, która pozwoli operatorowi potwierdzić, że jest „Rozbrojony”. Kamikaze UAV może być wykorzystany do misji nie śmiercionośnych przy użyciu kamery do patrolowania, nadzoru, rozpoznania. Jeśli operator zidentyfikuje interesujące cele, może wysłać komendę „ARM” do zapalnika i poprowadzić UAV do zniszczenia celu.

Wnioski

Rozpoznanie przeciwnika to połowa sukcesu na wojnie, dlatego istotą informacją może być stan wiedzy z zakresu najbardziej popularnego rosyjskiego bezzałogowego statku  powietrznego Orlan-10 UAV, który jest wykorzystywany przez jednostki artyleryjskie armii rosyjskiej do prowadzenia misji rozpoznawczych i wykrywania celów o  najwyższym priorytecie, w celu realizacji ostrzału/celowania bardzo precyzyjnego. Współrzędne są  przekazywane załodze artylerii w czasie rzeczywistym, co pozwalało na ostrzał artylerii punktowej dalekiego zasięgu. Orlan-10 to bezzałogowy statek powietrzny (UAV) opracowany przez Centrum Techniki Specjalnej (STC) w Sankt Petersburgu dla Sił Zbrojnych Rosji. Jest wyposażony w kamerę dzienną, kamerę termowizyjną, kamerę wideo i nadajnik radiowy w kapsułce ze stabilizacją żyroskopową, która jest zamontowana pod kadłubem. Kamery zapewniają śledzenie terenu w czasie rzeczywistym, mapy 3D, nadzór i rozpoznanie z powietrza celów naziemnych. Orlan-10 może przesyłać dane telemetryczne na odległość od 120 km do 600 km od stacji startowej podczas misji bojowej  około 18 godzin. Jego prędkość przelotowa i maksymalna to odpowiednio 110 km/h i 150 km/h. Może latać na maksymalnej wysokości 5 km w każdych warunkach pogodowych. Wielofunkcyjny bezzałogowy system powietrzny Orlan-10 jest aktywnie wykorzystywany przez Siły Zbrojne FR w działaniach bojowych przeciwko Ukrainie w Donbasie. W otwartych źródłach podano, że kompleks  jest częścią rosyjskiego ujednoliconego systemu kontroli taktycznej, który realizuje koncepcję wojny sieciocentrycznej. Według danych rozpoznania technicznego okazało się, że od rosyjskiego producenta jest tylko etui i odbiornik nawigacji MNP-M7, który  powstał na bazie układu ADSP-BF534 amerykańskiej firmy Analog Devices. Pozostałe elementy: lokalizator GPS, rozrusznik-generator, silnik, moduł zapłonu, kontroler lotu, moduł transmisji telemetrycznej i moduł GPS są produkowane w USA, Niemczech, Japonii, Chinach i innych krajach. Podzespoły  te są towarami podwójnego zastosowania. Raport opisuje podzespoły rosyjskiego bezzałogowego statku powietrznego Orlan-10 (numer boczny 10332), który rozbił się 6 listopada 2016 r. w pobliżu wsi Mielekino, rejon pierwomajski, obwód doniecki.

Ze wzgledów praktycznych zawartośc raporty zawarta jest w plikuRaportwywiadu Orlan-10 

Orłan-10 czyli Rosyjski dron rozpoznawczy. 

БПЛА РЭБ „Орлан 10” и комплекс „Леер-3”

https://youtu.be/aEdKltJTTKM