Modular Firearm System GROT

      Informacje  o rozpoczęciu produkcji  karabinka systemu MODUŁOWY SYSTEM BRONI STRZELECKIEJ MSBS-5,56K   o  nazwie  GROT  przez  Fabrykę  Broni „Łucznik”- Radom    Sp z o.o,  o  oryginalnej  polskiej konstrukcji wymaga odnotowania w stosunku do wspomnień z okresu pełnienia zasadniczej służby wojskowej, podczas której miałem pistolet maszynowy polskiej produkcji PM43/52 ze składaną kolbą.

     Z perspektywy czasu czule wspominam swój pistolet, ponieważ był  bardzo poręczny, stosunkowo lekki  (około 3 kg),  bardzo prosty w obsłudze i konserwacji. Gorzej było tylko z wynikami strzelań kontrolnych,  ponieważ to on decydował o wyniku, a szef kompani nie szczędził krytycznych uwag, których nie przytoczę ze względów specyfikę  języka wojskowego. Było, minęło,  jest co wspominać  a  szef kompanii awansował na chorążego za zasługi  wynikające z ciężkiej pracy, której celem było  wdrażanie hartu bojowego w podległej kompanii. Podczas służby wojskowej wiedziałem tylko, że mam pistolet polskiej produkcji, który był bardzo ergonomiczny oraz praktyczny podczas zajęć wojskowych. Dzisiaj w erze Internetu okazało się, że jest to konstrukcja pistoletu maszynowego PPS-42 z okresu II  Wojny Światowej, która praktycznie była na wyposażeniu Wojska Polskiego do końca  lat 70-tych a następnie była używana przez jednostki policji,  straż więzienną oraz straż kolejową.

Od góry: PPS-42, PPS-43, pm wz. 43/52

     Na podstawie pistoletu maszynowego PPS-43 skonstruowano 7,62mm PM wz.43/52, który był  polską odmianą wyposażoną w stałą kolbę drewnianą wewnątrz której umieszczono schowek na przybory do czyszczenia broni.  Pistolet maszynowy PPS wz.1943 był ostatnim z serii pistoletów maszynowych na nabój 7,62x25mm  wprowadzanych  kolejno  w  ZSRR  w  latach 1934-1943.    Skonstruował go  A. I. Sudajew  stąd potoczna nazwa broni – PPS: „Pistolet Pulemet Sudajewa”. Jego poprzedniczką była słynna  „pepesza” konstrukcji Szpagina [PPSz-41]. Od roku 1943 pistolet wszedł na wyposażenie oddziałów Armii Czerwonej i Ludowego Wojska Polskiego. Początkowo broń ta trafiła do oddziałów rozpoznawczych i desantowych. PPS-43 to zmodyfikowana odmiana pistoletu maszynowego PPS-42 produkowana od 1943r.  PPS-43 działa na zasadzie odrzutu zamka swobodnego,  z iglicą stałą osadzoną na zamku, przy czym broń nie posiada zatrzasku zamka. Zamek hamowany jest jedną sprężyną powrotną umieszczoną na dole komory zamkowej po lewej stronie. Pistolet wyposażony jest w komorę zamkową wykonaną poprzez tłoczenie z blachy stalowej. Ruchoma podczas strzelania rączka zamkowa porusza się w wycięciu z prawej strony komory zamkowej, okno wyrzutowe znajduje się z prawej strony komory zamkowej nad gniazdem magazynka. Broń posiada wyrzutnik sztywny umieszczony w komorze spustowej oraz wyciąg umieszczony na zamku.

Pistolet zasilany był nabojem 7,62x25mm, które odbywało się z dwurzędowych magazynków łukowych o pojemności 35 naboi (takie same jak do PPS-42). Zastosowano krótszą lufę oraz perforowaną osłonę lufy która stanowi jedną część z komorą zamkową. Broń posiada przymocowaną do komory zamkowej zmodyfikowaną składaną kolbę metalową, zatrzask kolby znajduje się na górnej tylnej części komory zamkowej. Pozostałe elementy nie różnią się od pierwowzoru tzn. PPS-42. Na końcu osłony lufy zainstalowano osłabiacz odrzutu i podrzutu ustateczniający pistolet przy ogniu ciągłym. Celownik przerzutowy na 100 i 200 m. W porównaniu z „pepeszą” pistolet Sudajewa charakteryzował się wysokim poziomem technologii konstrukcji, tzn. był  oszczędny, prosty i tani w produkcji. Na jeden PPSz-41 zużywano 13,9 kg metalu oraz 7,3 maszynogodziny, natomiast na PPS-43 tylko 6,2 kg metalu i 2,7 maszynogodziny.

      Przechodząc do współczesnych nowości polskiego przemysłu zbrojeniowego należy odnotować fakt podpisania umowy dotyczącej dostaw karabinków MSBS „Grot” podczas MSPO 2017 http://www.defence24.pl/karabinek-msbs-grot-nowa-generacja-polskiej-broni-analiza.   Umowa jest krokiem do wprowadzenia rodzimej, nowoczesnej konstrukcji broni strzeleckiej na wyposażenie wojska. Ma ona zastąpić karabinki Beryl, które są de facto modyfikacją broni systemu Kałasznikowa,  produkowaną w Polsce od ponad 60 lat. Podpisanie umowy na dostawę ponad 53 tys. sztuk karabinków Grot C 16 FB-M1 należących do rodziny MSBS-556, ogłoszono najważniejszym kontraktem XXV MSPO w Kielcach. Umowa o wartości około 500 mln złotych została zawarta pomiędzy JWK NIL i Fabryką Broni w Radomiu.

Karabinek standardowy MSBS-5,56K składa się z następujących podstawowych zespołów i mechanizmów:

Karabinek standardowy MSBS-5,56K  (podstawowy) MSBS-5,56K (K – kolbowy) jest indywidualną bronią automatyczną o konstrukcji modułowej. Modułami bazowymi są: komora zamkowa, suwadło z zamkiem i urządzenie powrotne, natomiast modułami wymiennymi, pozwalającymi uzyskać inne wersje karabinka w klasycznym układzie konstrukcyjnym, są: lufy, komory spustowe, łoża i kolby.   Poprzez wymianę komory spustowej, zastąpienie kolby trzewikiem oraz użycie elementów unikatowych: łącznika i nakładki komory zamkowej oraz podpoliczka uzyskuje się odpowiednią odmianę karabinka w bezkolbowym układzie konstrukcyjnym – MSBS-5,56B (B – bezkolbowy). Dodatkową cechą konstrukcji karabinka standardowego MSBS-5,56K jest przystosowanie broni do użytku przez strzelców prawo i leworęcznych.  Wszystkie  manipulatory  (tj. dźwignie: przełącznika rodzaju ognia-bezpiecznika, zaczepu suwadła, zatrzasku magazynka oraz rękojeści napinacza) umieszczone mogą być  obustronnie lub centralnie (zaczep suwadła w MSBS-5,56B).

   Rozwiązanie to jest chronione polskim patentem  PL215028B1  KARABINEK MODUŁOWY  Jęczmyk A., Piechota N., Woźniak R., Zahor M. Fabryka Broni Łucznik Radom, Data patentu: 31.10.2013.  Przedmiotem wynalazku jest konstrukcja karabinka modułowego, automatycznego, który posiada możliwość elastycznej konfiguracji broni w zależności od potrzeb indywidualnego użytkownika broni.  Karabinek modułowy składający się z zespołu elementów bazowych i zespołu wymiennych elementów modułowych oraz mechanizmów łączących ze sobą elementy tych zespołów, przy czym zespół elementów bazowych zawiera co najmniej komorę zamkową, która według wynalazku charakteryzuje się tym, że zespół elementów modułowych zawiera co najmniej komorę spustową i kolbę przystosowaną do konfiguracji karabinka w układzie kolbowym oraz odpowiednio komorę spustową i trzewik przystosowane do konfiguracji karabinka w układzie bezkolbowym.

Karabinek modułowy według wynalazku umożliwia  również elastyczne konfigurowanie broni w zależności od potrzeb indywidualnego użytkownika broni.   Wykorzystując odpowiednie moduły bazowe, przykładowo: komorę zamkową, suwadło  z  zamkiem, urządzenie powrotne oraz podstawowe moduły wymienne, przykładowo: lufę  ( o różnych długościach),  komorę spustową do konfiguracji broni w układzie klasycznym (kolbowym) lub komorę spustową do konfiguracji broni w układzie bezkolbowym, kolbę lub trzewik, łoże, chwyt transportowy, podpoliczek, wspornik rękojeści i chwyt przedni, można zmontować albo karabinek w klasycznym układzie konstrukcyjnym,  albo karabinek w bezkolbowym układzie konstrukcyjnym (bull-pup), przy wykorzystaniu tej samej komory zamkowej.  Ma to niezwykle ważne znaczenie praktyczne, gdyż umożliwia szybkie skonfigurowanie broni do wersji najlepiej nadającej się do wykonywania konkretnego zadania bojowego (ogniowego).

Przedmiot wynalazku został uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym Fig. 1 przedstawia elementy składowe karabinka modułowego w rozłożeniu, Fig. 2 przedstawia przy-kładowe zestawienie karabinka w układzie klasycznym-kolbowym, Fig. 3 przedstawia przykładowe zestawienie karabinka w układzie bezkolbowym, Fig. 4 komorę zamkową w widoku z boku, z lewej strony, Fig. 5 szczegóły konstrukcji komory zamkowej, Fig. 6 komorę spustową karabinka w układzie bezkolbowym, Fig. 7 komorę spustową karabinka w układzie klasycznym-kolbowym, zaś Fig. 8 łoże.

     W przykładzie wykonania karabinek modułowy zawiera elementy pozwalające skonfigurować broń w układzie kolbowym lub bezkolbowym, dla osoby praworęcznej lub leworęcznej i składa się z zespołu elementów bazowych w postaci komory zamkowej 1,  suwadła 2 z zamkiem i urządzenia powrotnego 3 oraz z zespołu elementów wymiennych  w  postaci lufy 4,  komory spustowej 5  i  6,  kol-by 7, t rzewika 8,  łoża 9, chwytu transportowego do mocowania przyrządów celowniczych 10, podpoliczka 11, rękojeści 12, wspornika rękojeści 13 oraz trzech trzpieni mocujących 14. W skład komory zamkowej 1, przystosowanej do mocowania do niej elementów wymiennych, wchodzi płaszcz 15 komory zamkowej, wykonany ze stopu lekkiego, w którego górnej części umieszczono szynę 16 o profilu zgodnym z MIL-STD-1913 (tzw. Picatinny), służącą do mocowania optycznych przyrządów celowniczych i innych akcesoriów. Tylna cześć płaszcza 15 jest wzmocniona tylcem 17, który służy do mocowania modułu kolby 7 lub trzewika 8, przednia zaś – mostkiem przednim 18. W środkowej części płaszcza 15, umieszczono obsadę 19, służącą do mocowania lufy 4. Elementy te połączone są ze sobą odpowiednimi śrubami 20. Symetrycznie z obu stron komory zamkowej 1 umieszczono okna 21 wyrzutowe łusek oraz szczeliny 22 do rękojeści przeładowania 23 suwadła 2. Przy tylnej krawędzi obydwu okien wyrzutowych 21 łusek przymocowane są, przy pomocy śrub, z jednej strony – odbijacz łusek 24 (dla strzelca praworęcznego – z prawej strony), a z przeciwnej strony – pokrywka 25 okna wyrzutowego łusek.   W dolnej części komory zamkowej 1 umieszczone są kształtowe elementy 26 mechanizmu łączącego 27. Kształtowe elementy 26 mają postać występów usytuowanych w obrębie tylca 17, obsady lufy 19 i mostka przedniego 18 i zawierają poprzeczne otwory 28 służące do mocowania modułu komory spustowej 5 karabinka klasycznego (kolbowego) i łoża 9 lub tylko modułu komory spustowej 6 karabinka bezkolbowego (bull-pup).  Komora zamkowa 1 jest  otwarta  od  przodu,  umożliwiając  wsunięcie i wysunięcie lufy 4  i  od tyłu umożliwiając wsunięcie i wysunięcie suwadła z zamkiem 2 oraz urządzenia powrotnego 3. Wspornik rękojeści 13, po przykręceniu do komory zamkowej 1 wystaje przed mostek przedni 18 i służy do zamocowania chwytu przedniego 12 w bezkolbowej wersji broni. W skład obu modułów komory spustowej 5 i 6 wchodzą odpowiednio kadłub 29 lub 30 (wykonany z tworzywa sztucznego) z chwytem pistoletowym 31 (przykręconym śrubą) oraz moduł mechanizmu uderzeniowo-spustowego 32, utrzymywany w jego gnieździe przez trzon 33 przełącznika rodzaju ognia-bezpiecznika nastawnego.

Wnioski:  PPS-42 okazał się bardzo udanym pistoletem maszynowym, jego zalety to niezawodność, niewielkie wymiary, nieduża masa, prosta konstrukcja oraz wygodny bezpiecznik. Magazynek do PPS-42 był dwurzędowy z dwurzędowym wyprowadzeniem, dlatego też jego ładowanie było łatwiejsze niż dwurzędowych magazynków pudełkowych z jednorzędowym wyprowadzeniem które były bardzo popularne wśród pistoletów maszynowych z okresu II Wojny Światowej (MP40, STEN, PPSz-41). Pistolety maszynowe PPS-42 oraz PPS-43 uważane były za jedne z najlepszych pistoletów maszynowych z okresu II Wojny Światowej. Armia niemiecka wykorzystywała zdobyczne PPS-42 i PPS-43 pod oznaczeniem MP719. Ogółem od 1943r do 1946r wyprodukowano około 2 000 000 pistoletów maszynowych PPS-43. Dla sympatyków broni strzeleckiej przedstawiam instrukcje w/w pistoletu maszynowego w wersji oryginalnej PPS43, oraz instrukcja  pistoletu maszynowego w wersji polskiej Polish PPSh41 PPS43 PPS43-52 manual.

 Z kolei opatentowana konstrukcja Karabinka standardowego MSBS-5,56K  jest przykładem skutecznego wykorzystania szczegółowych badań patentowych do określenia stanu techniki w dziedzinie modułowych konstrukcji karabinków. Dostępny opis patentowy MSBS-5,56K  zawiera szereg odnośników do światowych rozwiązań konstrukcyjnych z tej branży, co świadczy o przeprowadzonej analizie zalet i wad dostępnych rozwiązań konstrukcyjnych, która zaowocowała oryginalnym rozwiązaniem konstrukcyjnym karabinka.

Praktyczne wyniki  z testów porównawczych Karabinka standardowego  MSBS GROT z znanymi odpowiednikami tego typu bronii tzn.:  FN Scar L, HK416, CZ Bren 2 oraz Berylem,  przeprowadzonych pod koniec roku 2017  w WITU (Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia), przedstawia materiał filmowy :   https://www.youtube.com/watch?v=FLIPJYJpyJI